Kosgeb Destekleri

KOSGEB

Küçük ve Orta Ölçekli Sanayiyi Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı

 

  1. 1.      KOBİ PROJE DESTEK PROGRAMI:

KOBİ Proje Destek Programı 12.10.2012 de revizeye girmiştir. Program kapsamında KOSGEB proje kabul etmemektedir.

Programın Amacı Ve Gerekçesi

•         İşletmelere özgü sorunların işletmeler tarafından projelendirildiği ve projelendirilen maliyetlerin desteklenebildiği bir programa ihtiyaç duyulması,

•         KOBİ’lerde proje kültürü ve bilincinin oluşturulması,

•         İşletmelerin proje yapabilme kapasitelerinin geliştirilmesi,

•         Esnek destekleme sistemine ihtiyaç duyulması.

Program Ve Proje Limitleri

Program Süresi                     3 yıl

Proje Süresi                            6-24 ay(+12ay)

Destek Üst Limiti                 150.000 TL

Destek Oranı                          1.ve 2. Bölge için %50

3.ve 4. Bölge için %60

Desteklenecek Proje Konuları

•         İşletmelerin; üretim, yönetim-organizasyon, pazarlama, dış ticaret, insan kaynakları, mali işler ve finans, bilgi yönetimi ve bunlarla ilişkili alanlarda sunacakları projeler desteklenir.

Desteklenecek Proje Giderleri

•         Bu program kapsamında desteklenecek proje giderlerine Kurul karar verir. Ancak, arsa, bina, inşaat, tadilat, tefrişat ve benzeri, taşıt aracı, vergi, resim ve harçlar, sosyal güvenlik primleri, haberleşme giderleri, proje ile ilgili olmayan personel giderleri, enerji ve su giderleri, kira giderleri, finansman giderleri, proje ile ilişkilendirilmemiş diğer maliyetler desteklenmez.

•         Proje ile ilişkilendirilmiş makine-teçhizat, hammadde ve malzemeye ilişkin KOSGEB desteği, Kurul tarafından karar verilen toplam KOSGEB destek tutarının % 10 (on)’unu aşamaz. Proje kapsamında alınacak yazılım için sağlanacak KOSGEB desteği bu sınırlamaya dâhil değildir.

  1. 2.      KOSGEB TEMATİK PROJE DESTEK PROGRAMI

Programın Amacı Ve Gerekçesi

  • KOBİ’lerin kendi işletmelerini geliştirmeleri ve Meslek Kuruluşları tarafından küçük ve orta ölçekli işletmelerin geliştirilmesi amacıyla daha fazla proje hazırlamalarının teşvik edilmesi,
  • Makro strateji dokümanlarında işaret edilen öncelikler dikkate alınarak belirlenen tematik alanlarda bölgesel ve sektörel ihtiyaçların karşılanması,
  • KOBİ’lerin uluslararası mevzuat ve önceliklere uyumunun sağlanması,


Tematik Proje Destek Programı Destek Unsurları

  Çağrı Esaslı Tematik Program Meslek Kuruluşu Proje Destek Programı
Başvuru Yapabilecekler KOBİ’ler ve Meslek Kuruluşları Meslek Kuruluşları
Program Süresi  – 3 Yıl
Proje Süresi Proje Teklif Çağrısında Belirlenir 24 Ay (+12 Ay)
Destek Oranı 1. ve 2. Bölgede % 50

3. ve 4. Bölgede % 601. ve 2. Bölgede %50

3. ve 4. Bölgede % 60Destek ÖdemesiGeri Ödemeli ve Geri Ödemesiz seçeneklerleGeri ÖdemesizDestek Üst LimitiProje Teklif Çağrısında Belirlenir150.000 TL

 

Çağrı Esaslı Tematik Program Desteklenecek Proje Giderleri

  • Personel ücretleri ve seyahat giderleri,
  • Makine-ekipman, yazılım ve donanım alımı veya kiralanması giderleri (azami %25),
  • Sarf malzemesi giderleri,
  • Hizmet alım giderleri,
  • Genel idari giderler (azami %10).


Meslek Kuruluşu Proje Destek Programı Desteklenecek Proje Giderleri

Kurul tarafından uygun bulunan ve aşağıda belirtilenler dışında kalan giderler destek kapsamındadır;

Bina inşaat yapımı, tadilatı, gayrimenkul alımı, makine-teçhizat, tefrişat, taşıt aracı, vergi, resim ve harçlar, sosyal güvenlik primleri, haberleşme giderleri, finansman giderleri, proje ile ilgili olmayan personel giderleri, enerji, su, kira giderleri, proje ortaklarından alınan danışmanlık ve hizmet alımı giderleri ve proje ile ilişkilendirilmemiş maliyetler.

 

                                                       Kosgeb İşbirliği Programı

 

  1. 3.      İŞBİRLİĞİ GÜÇBİRLİĞİ DESTEK PROGRAMI

Programın Amacı Ve Gerekçesi

  • KOBİ’lerin işbirliği-güçbirliği anlayışında bir araya gelerek “Ortak Sorunlara Ortak Çözümler” üretilmesi,
  • KOBİ’lerin tedarik, pazarlama, düşük kapasite kullanımı, rekabet gücü zayıflığı, finansman başta olmak üzere tek başlarına çözümünde zorlandıkları birçok soruna çözüm bulunması,
  • KOBİ’lerin bir araya gelerek kapasite ve rekabet gücü yüksek işletmelere dönüşmesi,
  • Ölçek ekonomisinden yararlanılarak kaynak tasarrufu sağlanması,
  • KOBİ’ler arasında ortaklık ve işbirliği kültürünün geliştirilmesi.

 İşbirliği – Güçbirliği Ortaklık Modelleri

  • Proje ortağı işletmelerin mevcudiyetlerini koruyarak kurulacak olan işletici kuruluşa ortak olmaları,
  • Proje ortağı işletmelerin bir kısmının ya da tamamının kendilerini feshederek kurulacak işletici kuruluşa ortak olmaları,
  • Proje ortağı işletmelerin bir kısmının kendilerini feshederek ortaklardan birinin bünyesinde birleşmesi,

***Her bir ortaklık modelinde en az 5 işletmenin bir araya gelmesi şartı aranır.

Desteklenecek Proje Konuları

  • Hammadde, ara mamul, mamul, lojistik ve diğer hizmetleri daha hızlı ve ucuz temin edebilmeleri amacıyla ortak tedarik,
  • Müşteri istekleri ve pazarın talebi doğrultusunda ürün ve hizmet geliştirmeleri, ürettikleri ürün ve hizmetleri yeni pazarlara sunmaları amacıyla ortak tasarım,
  • Ürün ve hizmet kalitelerini yükseltmek ulusal ve uluslararası pazar paylarını artırmak, marka imajı oluşturmak, uluslar arası pazarın ihtiyaçlarına cevap vermeleri amacıyla ortak pazarlama,
  • Ürün ve hizmet standartlarını geliştirmeleri amacıyla ortak laboratuar,
  • Üretim ve hizmet kapasitelerini, çeşitlerini, verimliliğini ve kalitelerini artırmak amacıyla ortak imalat ve hizmet sunumu konularında sunacakları projeler desteklenir.

Program Ve Proje Limitleri      

Proje Süresi

6-24 ay (+ 12 ay)

Destek Üst Limiti

750.000 TL
250.000 TL (Geri Ödemesiz), 500.000 TL (Geri Ödemeli)

Proje Destek Oranı

1.ve 2. Bölgelerde %50
3., 4., 5. ve 6. Bölgelerde %60

 

  1. 4.      AR-GE, İNOVASYON VE ENDÜSTRİYEL UYGULAMA DESTEK PROGRAMI

Programın Amacı Ve Gerekçesi

  • Bilim ve teknolojiye dayalı yeni fikir ve buluşlara sahip KOBİ ve girişimcilerin geliştirilmesi,
  • Teknolojik fikirlere sahip tekno-girişimcilerin desteklenmesi,
  • KOBİ’lerde Ar-Ge bilincinin yaygınlaştırılması ve Ar-Ge kapasitesinin artırılması,
  • Mevcut Ar-Ge desteklerinin geliştirilmesi,
  • İnovatif faaliyetlerin desteklenmesi,
  • Ar-Ge ve İnovasyon proje sonuçlarının ticarileştirilmesi ve endüstriyel uygulamasına yönelik destek mekanizmalarına ihtiyaç duyulması.

Proje Süresi

  • Ar-Ge ve İnovasyon Programı için en az 12 (on iki), en çok 24 (yirmi dört) ay,
  • Endüstriyel Uygulama Programı için en çok 18 (on sekiz) ay,
  • Her iki program için de Kurul kararı ile 12 (on iki) aya kadar ek süre verilebilir.


Ar-Ge, İnovasyon Ve Endüstriyel Uygulama Destek Programı        

AR-GE, İNOVASYON VE ENDÜSTRİYEL UYGULAMA DESTEK PROGRAMI

Destek Üst Limiti(TL)

DESTEK ORANI (%)

Ar-Ge ve İnovasyon Programı

İşlik Desteği

İşliklerden bedel alınmaz

Kira Desteği

12.000

75

Makine-Teçhizat, Donanım, Hammadde, Yazılım ve Hizmet Alımı Giderleri Desteği

100.000

75

Makine-Teçhizat, Donanım, Hammadde, Yazılım ve Hizmet Alımı Giderleri Desteği (Geri Ödemeli)

200.000

75

Personel Gideri Desteği

100.000

75

Başlangıç Sermayesi Desteği

20.000

100

Proje Geliştirme  Desteği

Proje Danışmanlık Desteği

25.000

75

Eğitim Desteği

5.000

Sınai ve Fikri Mülkiyet Hakları Desteği

25.000

Proje Tanıtım Desteği

5.000

Yurtdışı Kongre/Konferans/Fuar Ziyareti/Teknolojik İşbirliği Ziyareti Desteği

15.000

Test, Analiz, Belgelendirme Desteği

25.000

Endüstriyel Uygulama Programı

Kira Desteği

18.000

75

Personel Gideri Desteği

100.000

75

Makine-Teçhizat, Donanım, Sarf Malzemesi, Yazılım ve Tasarım Gid. Desteği

150.000

75

Makine-Teçhizat, Donanım, Sarf Malzemesi, Yazılım ve Tasarım Giderleri Desteği (Geri Ödemeli)

200.000

75

  1. 5.      GENEL DESTEK PROGRAMI

Proje hazırlama kapasitesi düşük, Kosgeb hedef kitlesine yeni dahil olmuş her Kobi ve Gerçek işletmelerin faydalanması, Kobilerin kapasitelerini arttırma, Pazar paylarını arttırma ve tanıtım-pazarlama faaliyetlerinin geliştirilmesi içinde bu destekler son derece önemlidir. Kısaca KOSGEB’ in sunmuş olduğu Genel Destekler Kobiler için proje kültürünün oluşmasında bir basamak teşkil etmektedir.

 

GENEL DESTEK PROGRAMI DESTEKLERİ

DESTEK ÜST LİMİTİ
(TL)

DESTEK ORANI

1. ve 2. Bölgeler

3., 4., 5. ve 6. Bölgeler

Yurt İçi Fuar Desteği

30.000

%50

%60

Yurt Dışı İş Gezisi Desteği

10.000

Tanıtım Desteği

10.000

Eşleştirme Desteği

15.000

Bağımsız Denetim Desteği

10.000

Nitelikli Eleman İstihdam Desteği

20.000

Danışmanlık Desteği

15.000

Eğitim Desteği

10.000

Enerji Verimliliği Desteği

30.000

Tasarım Desteği

15.000

Sınai Mülkiyet Hakları Desteği

20.000

Belgelendirme Desteği

10.000

Test, Analiz ve Kalibrasyon Desteği

20.000

 

  1. 6.      GİRİŞİMCİLİK DESTEK PROGRAMI

Program girişimciliğin desteklenmesi, yaygınlaştırılması ve başarılı işletmelerin kurulması amaçlar.

Programdan Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeler, Girişimciler, İşletici Kuruluşlar (İş Geliştirme Merkezi’ni yönetmek üzere kurulan tüzel kişilik) yararlanabilir.

*** İşletmenin bu destekten yararlanabilmesi için destek başvuru tarihinden önceki 2 (iki) yıl içinde kurulmuş olması şartı aranır.

Bu program;

  • Uygulamalı Girişimcilik Eğitimi,
  • Yeni Girişimci Desteği,
  • İş Geliştirme Merkezi (İŞGEM) Desteği
  • İş Planı Ödülünden oluşur.

A)Uygulamalı Girişimcilik Eğitimi
Kendi işini kurmak isteyen girişimcilerin bir iş planına dayalı olarak kuracağı işletmelerin başarı düzeylerini artırmak amacıyla düzenlenir. Uygulamalı Girişimcilik Eğitimleri;

  • KOSGEB birimleri tarafından düzenlenen,
  • Ulusal veya uluslararası projeler kapsamında, KOSGEB tarafından yürütülen,
  • KOSGEB ile işbirliği içerisinde çeşitli kurum ve kuruluşlar tarafından düzenlenen eğitimler,
  • Üniversiteler tarafından örgün eğitim kapsamında verilen girişimcilik dersleri’dir.

***Bu eğitimler, 24 saati atölye çalışmalarından oluşan toplam 70 saatlik eğitimler olup; genel katılıma açık ve ücretsiz eğitimlerdir. 

B) Yeni Girişimci Desteği

Bu destekten; Uygulamalı Girişimcilik Eğitimi’ni, KOSGEB Genç Girişimci Geliştirme Programı’nı, Küçük Ölçekli İşletme Kurma Danışmanlığı Desteği (KÖİDD) Programı’nı tamamlayarak eğitime veya programa katıldığını belgeleyen ve işletmesini kuran girişimciler ve İŞGEM’de yer alan işletmeler yararlanabilir.

Yeni Girişimci Desteğinin Unsurları, Oranı, Süresi ve Üst Limiti

DESTEK UNSURU

ÜST LİMİTİ (TL)

DESTEK ORANI (%) 
(1. ve 2 . Bölge)

DESTEK ORANI (%)
(3., 4., 5. ve 6. Bölge)

İşletme Kuruluş Desteği Geri Ödemesiz

3.000

60

Kadın Girişimci
ve
Özürlü Girişimciye
%70 uygulanır.

70

Kadın Girişimci
ve
Özürlü Girişimciye
%80 uygulanır.

Kuruluş Dönemi Makine, Teçhizat, Ofis Donanım ve Yazılım Desteği

15.000

İşletme Giderleri Desteği

12.000

Sabit Yatırım Desteği

Geri Ödemeli

70.000

Destekten Yararlanma Koşulu ve Başvuru
KOSGEB Veri Tabanı’na kayıt olması ve iş planı ve ilgili belgeler ile birlikte başvurusu yapması esastır.

C) İş Geliştirme Merkezi (İŞGEM) Desteği
KOBİ’lere işletme geliştirme koçluğu, destek ağlarına ulaşım, finans kaynaklarına erişim imkânı, uygun koşullarda iş yeri mekânı, ortak ofis ekipmanı ve ofis hizmetleri sunmak amacıyla kurulacak bir İŞGEM’in, kuruluş ve işletme giderlerine destek sağlanmaktadır.

Destekten Belediyeler, Üniversiteler, Özel İdareler, Kalkınma Birlikleri, Meslek Kuruluşları, Kâr amacı gütmeyen kooperatifler yararlanabilir

Destek Unsurları, Oranı, Süresi ve Üst Limiti
İŞGEM Kuruluş Desteği süresi en fazla 18 ay,
İŞGEM İşletme Desteği süresi en fazla 36 ay’dır.

DESTEK UNSURU

 

ÜST LİMİTİ (TL)

DESTEK ORANI  (%) 
(1. ve 2. Bölge)

DESTEK ORANI (%) 
(3.,4.,5. ve 6. Bölge)

İŞGEM Kuruluş Desteği
– Bina Tadilatı
– Mobilya Donanım
– İŞGEM Yönetim

Geri ödemesiz

750.000

(600.000
125.000
25.000)

60

70

İŞGEM İşletme Desteği
– Personel
– Eğitim, Danışmanlık
– Küçük Tadilat

100.000

(30.000
50.000
20.000)

60

70

Destekten Yararlanma Koşulu ve Başvuru

İŞGEM kuruluş ve işletme desteği için iş planı ve ilgili belgeler ile birlikte başvuru yapılması gerekmektedir. Destekten yararlanmak isteyen işletici kuruluş,  KOSGEB Veri Tabanına kayıtlı olmalıdır.

D) İŞ PLANI ÖDÜLÜ

Üniversiteler tarafından örgün eğitim kapsamında verilen “Girişimcilik” dersini alan öğrenciler arasında İş Planı Ödülü Yarışması düzenlenir. İş Planı Ödülünden yararlanmak isteyen üniversite KOSGEB’e başvurur. İş planları ilk üç dereceye girmiş olan öğrencilerden, en fazla 24 ay içinde işini kurmuş olmaları kaydı ile Birinciye 15.000 TL, İkinciye  10.000 TL, Üçüncüye 5.000 TL ödül verilir.

  1. 7.      GELİŞEN İŞLETMELER PİYASASI KOBİ DESTEK PROGRAMI

Gelişme ve büyüme potansiyeline sahip küçük ve orta ölçekli işletmelerin; İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB) Gelişen İşletmeler Piyasası’nda işlem görmesinin ve sermaye piyasalarından fon temin edilmesine imkan sağlanması amaçlanmaktadır.

Program kapsamında, KOBİ’lerin paylarının Gelişen İşletmeler Piyasası’nda işlem görmek üzere halka açılma sürecinde;

•  Piyasa danışmanı danışmanlık hizmet bedeli,

•  Bağımsız denetim hizmeti bedeli,

•  Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) kurul kaydına alma ücreti,

•  İMKB Gelişen İşletmeler Piyasası Listesine kabul ücreti,

•  Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) masrafı,

•  Aracı kuruluşa ödenecek aracılık komisyonu,

***KOSGEB tarafından geri ödemesiz destek olarak söz konusu maliyetler KOSGEB tarafından karşılanacaktır.

Programın Unsurları, Oranı Ve Üst Limiti

Program kapsamında sağlanan desteğin toplam üst limiti 100.000 (Yüzbin) TL olup, destek unsurlarının üst limit ve oranları aşağıda tablo halinde verilmiştir.

Destek Unsurları

Destek Ödemesi

Üst Limiti (TL)

Oranı (%)

Piyasa danışmanı danışmanlık hizmet bedeli (azami 2 yıl)

60.000

75

Bağımsız denetim hizmeti bedeli

20.000

75

SPK kurul kaydına alma ücreti

10.000

100

İMKB Gelişen İşletmeler Piyasası Listesine kabul ücreti

Merkezi Kayıt Kuruluşu masrafı

Aracı kuruluşa ödenecek aracılık komisyonu

10.000

75

  1. 8.       KOBİ KREDİ FAİZ DESTEĞİ

Kredi faiz desteği, KOSGEB bütçe imkanları dahilinde, işletmelerin ve  girişimcilerin  ihtiyaçları  göz  önünde  bulundurularak,  günün  şartlarına  uygun  olarak hazırlanan  kredi  programları  kapsamında,  bankalar  ile  yapılan  protokoller  çerçevesinde kullandırılır. Bu  kapsamda  yapılan  protokollerde;  taraflar  ve  protokoldeki  sorumlulukları, kredinin  vadesi,  limiti,  faiz/kar  payı  tutarı,  ödeme  şekli,  masraf  ve  ipotek  tesis giderleri, kredinin işleyiş ve uygulama süreci imza altına alınır. Bu destek, anapara riski bankaya ait olmak kaydıyla, yatırım, işletme sermayesi ve  ihracata  yönelik  Türk  Lirası  veya  döviz  cinsinden  nakdi  ya  da  gayri  nakdi  kredilerin, faiz/kar  payı,  komisyon  vb  tutarlarının  kısmen  veya tamamının  KOSGEB  tarafından  diğer masrafların  (Vergi  yükümlülükleri,  dosya  masrafları  vb)  işletme  tarafından  karşılanması suretiyle yürütülür.

KOSGEB KOBİ kredi faiz desteğinin vadesi azami 48 (kırksekiz) ayı, üst limiti işletme başına 300.000 TL’yi (üçyüzbintürklirası) geçemez. KOBİ’lere sağlanacak kredi faiz desteğine ilişkin başvuru, değerlendirme ve faiz desteğinden  yararlanma  koşulları  ile  iş  ve  işlem  akışı  KOSGEB  ile  bankalar  arasında yapılacak protokollerle belirlenir. Kredi  programı  çerçevesinde  verilecek  yatırım  ve  işletme  kredileri  Türk  Lirası cinsinden,  ihracat  kredileri  ise  döviz  ve/veya  döviz  karşılığı  Türk  Lirası  cinsinden kullandırılır. Taahhüde  bağlı  kredi  programlarında;  işletmeden,  içeriği  programın  özelliğine uygun olarak KOSGEB tarafından belirlenen ve yükümlülüklerin yer aldığı bir taahhütname istenebilir.

Kredi Programlarının Oluşturulması

KOBİ’lerin  ihtiyaçlarına  yönelik  olarak  hazırlanan  kredi programlarının  uygulanması  öncesinde  KOSGEB  İcra  Komitesi  kararı  alınır.  Bu  kararda; desteğin geri ödemeli veya geri ödemesiz olarak uygulanması, kredi destek üst limiti, kredi destek süresi, destek oranları, işbirliği yapılacak kurum/kuruluşlar ve diğer ana hususlar yer alır. İcra  Komitesi  kararı  çerçevesinde  KOSGEB,  kredi  faiz  desteği  programı uygulama aşamaları ve içeriğinin tespit edilmesini müteakiben bankalar ile irtibata geçer. Bütçe  imkanları  doğrultusunda  kredi  faiz  desteğinden  azami  işletmenin faydalanmasını  teminen,  günün  ekonomik  şartlarına  göre  belirlenen  faiz  oranı  ve  tutarı üzerinden Bankalara teklifte bulunulur. Belirlenen  faiz  oranı  ve  tutarı  ile  çalışmayı  kabul  eden  bankalarla,  üzerinde mutabakat sağlanan hususları içeren nihai protokol hazırlanır. Söz konusu protokol bankalar, KOSGEB ve protokole taraf olabilecek kuruluşlar arasında imzalanarak yürürlüğe girer. Bankalar  ile  KOSGEB  arasında  imzalanacak  protokollerde;  kredinin  faiz  oranı, vadesi, geri dönüşü,  muhatap  bankaların,  KOSGEB’in  ve protokole taraf olan kuruluşların sorumlulukları ve diğer hususlar açıkça belirtilir. Kredi  Faiz  Desteği  uygulamasından  sorumlu  Daire  Başkanlığı,  protokollerin imzalanmasının  akabinde,  kredi  programının  özelliği  göz  önünde  bulundurularak,  program uygulama adımları ve takibe ilişkin esasları ilgili birimlere duyurur.

Başvuru, Kredilerin Onaylanması ve Kullandırılması

İşletmeler,  kredi  faiz  desteğinden  yararlanmak  için  başvurularını KOSGEB  ile  protokol  imzalayan  banka  şubelerine  web  tabanlı  özel  Yazılım  Sistemi aracılığıyla yaparlar. Banka  şubesi,  uygun  bulduğu  kredi  taleplerini  sistem  üzerinden  KOSGEB  Ön Onayını  almak  üzere  işletmenin  bağlı  bulunduğu  KOSGEB  Hizmet  Merkezine  elektronik ortamda gönderir. KOSGEB  Hizmet  Merkezince  KOSGEB  Ön  Onayı  verilen  İşletmelerin  Kredi başvuruları BANKA tarafından; genel bankacılık mevzuatı, bankacılık teamülleri, BANKA mevzuatı ve kredi politikaları doğrultusunda değerlendirilir. Banka Şubeleri kredi değerlendirmesi olumlu bulunan başvuruları günlük olarak elektronik ortamda Banka Genel Müdürlüğü veya Genel Müdürlüğün uygun bulduğu birime (Temerküz Şubeye) iletir. Banka  Genel  Müdürlüğü  onayı  alan  başvurular  yazılım  sistemi  üzerinden (elektronik  ortamda)  ve  günlük  faks  teyitleri  ile  KOSGEB  Başkanlığı’na  nihai  onay  için gönderilir. KOSGEB tarafından, teyidi ulaşan kredi talepleri 5 işgünü içerisinde incelenerek elektronik ortamda onaylanır, varsa eksikliklerin giderilmesi istenir veya reddedilir. Günlük faks teyitleri, KOSGEB KOBİ  Finansman Dairesi Başkanlığı tarafından Bankaya bildirilir. Fiili  kullandırım  onayı  alan  krediler  için  ilgili  protokolde  belirlenen  süre içerisinde kullanım ve varsa taahhütlerin yerine getirilmesi süreci başlar.

Takip, Sorumluluk ve Taahhütlerin İzlenmesi

Kullandırılacak  kredilerin  ana  para  takibi  ve  tahsil  sorumluluğu bankaya ait olup,  banka kredinin takibinde temerrüt faizi, masraf, komisyon vb. adı altında KOSGEB’den hiçbir talepte bulunamaz. Kredinin  takip  ve  tahsiline  ilişkin  diğer  hususlar,  tarafların  sorumluluklarını  da içerecek şekilde bankalar ile yapılacak protokollerde belirlenir. Kredi  Faiz  Desteği  Programları  kapsamında;  program  ve/veya  program kapsamında  işletmeler  tarafından  verilen  taahhütleri  KOSGEB  adına  izleyecek  birim

Başkanlık  Makamı  tarafından  belirlenir  ve  programın  uygulama  adımları  ile  birlikte birimlere duyurulur.